Польшид хуучин коммунистууд ялагдахыг харлаа

Шинээр сэргэн байгуулагдаад удаагүй, энэ зун 65 дугаар тойргийн нөхөн сонгуульд оролцсон МСДН удахгүй нэрээ солих нь, тус намыг "Эрүүл нийгэм-Иргэний хөдөлгөөн"-ийнхэн болон Ардчилсан намын хэсэг нөхөд сонирхож эхэлсэн зэрэг талаар тус намын дарга А.Ганбаатартай ярилцлаа. -Танай нам саяхан байгуулагдсан боловч нэрээ солих дээрээ яагаад тулах болов? -Манай нам нөхөн сонгуульд оролцлоо, нам байгуулагдаад хэдэн сар боллоо. Энэ хооронд өнгөрсөн үйл явц, практик байдал юу харуулж байна вэ гэхээр МСДН гэсэн нэр хүндийг олон түмнээс эргэж авах, итгэл сэтгэлийг татахад хүндрэлтэй байна гэдэг нь харагдлаа. Энэ нь одоо Ардчилсан намд байгаа хуучин МСДН-ын удирдлагын хийж буй үйлдэл, явуулж буй үйл ажиллагаатай холбоотойгоор биднийг намын нэрээ өөрчлөхөд хүргэж байна. Тэгээд ч орчин үеийн социал демократуудын гол уриа нь эрх чөлөө болоод байна. Эрх чөлөө нь угаасаа хүн төрөлхтөнд заяагдмал зүйл. Намын Улс төрийн зөвлөл дээр "Эрх чөлөө"-ний нам гэдэг нэр ихэд яригдаж таашаагдаж байгаа. Одоо нэрийн талаар намын гишүүдийн дунд хэлэлцүүллэг өрнүүлээд байна. Арваннэгдүгээр сард болох намын Их хурлаар эцэслэн шийднэ. -Танай намыг сүүлийн үед "Эрүүл нийгэм-Иргэний хөдөлгөөн"-ийнхэн болон Ардчилсан намын хэсэг нөхөд сонирхоод байгаа гэсэн. Гэтэл хөдөлгөөнийхэн тусдаа улс төрийн шинэ нам болох гээд байгаа... -"Эрүүл нийгэм-Иргэний хөдөлгөөн"-ийнхнийг би шинэ үеийн генерацийн төлөөлөгч хүмүүс гэж ойлгоод байгаа. Монгол Улсад өрнөсөн ардчиллын 15 жилийн дотор шинэ хүмүүс бэлтгэгдэн гарч ирэх хугацаа болсон, бэлтгэгдчихсэн байх ёстой. Тиймээс бид хөдөлгөөнийхэнтэй хамтарч ажиллаж байсан, хамтарч ажиллах ч болно. Ер нь ойрын ирээдүйд, 1990 оноос хойш ардчиллыг төлөвшихөд зүтгэж яваа хүмүүсээс ардчиллаа аварч хамгаалъя гэсэн хэсэг, шинээр гарч ирж буй залуустай Монголын улс төрийг өөрчлөх хүслээр холбогдоно гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Энэ хэсэг ойрын хугацаанд Монголын улс төрийг тодорхойлох гол хүч болж чадна гэдэгт итгэж байна. -Өнөөдрийн улс төрийн үйл явц, ялангуяа МАХН-д өрнөөд буй хэл хөдөлгөөний талаар та юу хэлэх вэ? -Өнөөдөр МАХН нам биш болж. Нам дамнасан мафи шинжтэй бүлэглэл бий болсон. Үүнийг нам дотор нь байгаа хүмүүс нь илүүтэй олж харах нь мэдээж. Тиймээс МАХН-ын гишүүд бухимдаад байгааг би сайн ойлгож байна. Монгол Улс цаашид хөгжье гэвэл намууд нь намаараа, улс төр нь улс төрөөрөө, хуулиар тогтоогдсон тэр зарчимдаа тулгуурлаад явах ёстой. Монголд өнөөдөр энэ бүтэц нь нурчихаад байна. Ийм байдлаар явбал УИХ ч юу ч биш болж мэдэх нь. -Саяхан Польшид "Эв санааны нэгдэл"-ийн ой болж та болон Э.Бат-Үүл, Да. Ганболд, Баабар нар уригдсан гэсэн. Тэнд юу болов? Мөн энэ ням гаригт болж өнгөрсөн Польш дахь парламентын сонгуулийн талаар санал бодлоо хэлнэ үү? -Польш дахь сонгуулиар "Эв санааны нэгдэл хөдөлгөөн"-ий суурин дээр байгуулагдсан "Хууль ба шударга ёс" нам 28, "Йргэний платформ" нам 24 хувийн ялалт авлаа. Харин сүүлийн найман жил төрийн эрх барьсан "Зүүний хүчний холбоо" 11 хувийн санал авч үнэмлэхүй ялагдлаа. Энэ нь хуучин коммунист намын суурин дээр байгуулагдсан, манайхаар бол МАХН юм даа. Ардчилсан "Эв санааны нэгдэл"-ээс янз бүрийн бүлэглэлүүд урваж хуучин коммунистуудтай нийлэн "Зүүний хүчний холбоо" байгуулж эрх барин яг манай өнөөгийн төр, засгийн хэсэг нөхөд шиг сайдын суудал хуваалцан өөрсдийгөө гутаан эцэст нь олон түмэн анхнаасаэ зарчимч шударга явсан хэсэгт ялалт өглөө. Яагаад би үүнийг өгүүлэх болов гэвэл 1990 оноос хойшхи Польш, Монголын сонгуулийн түүх үйл явц төстэй явагдаж ирсэн. "Эв санааны нэгдэл" нэг хэсэг эрх барьсан, дараа нь хоорондоо хагарч бутрах үеэр энэ хооронд хуучин коммунистууд хүчээ авч засгийн эрхэнд гарч ирээд дараа нь тэд бараг ялагдсан боловч ардчиллаас урвагчид нийлж сандал ширээгээ хуваах замаар дахин эрх барих болсон юм.

---

Б.БОЛД (өдрийн сонин 2005-09-28 233, 234)

Монголд Компьютер үүсэж хөгжсөн түүх

Сургууль төгсөн ирсний дараахан санагдана. 1978 оны тавдугаар сард Японы мэргэжилтэн Кимура сан Монголд калькуляторын засварын сургалт явуулах болов. Сургалтыг хаана явуулах нь Статистикийн төв газрын удирдлагын хувьд багагүй асуудал болж, эцэст нь Анагаахын техникумын байранд хичээллэж билээ. Тэр үед хөрөнгөтөн орны, тэр дундаа милитарист Японы мэргэжилтэнг төрийн байгууллагын байранд оруулбал ямар нэгэн нууц алдаж мэднэ хэмээн сэрэмжилж, дарга, цэрэггүй ялд унахаас эмээсэн хэрэг. Уг сургалтад манай инженер-электроникч залуус хамрагдсан юм. Тэр үед намайг Шарга морьтод байгууллагын зуслангийн байшинг бариулахаар явуулсан байлаа. Шарга морьтоос ирснийхээ дараа сонирхвол японы калькуляторууд (эдгээр калькуляторуудыг Говь комбинатын адил Япон улс дайны төлбөрийн нэг хэсэг болгож өгсөн гэж зарим нь ярьж байсан санагдана. Гэвч ямар нэгэн баримт олж хараагүй. Хэрэв энэ үнэн бол үүнийг нийтийн хүртээл болгох хэрэгтэй болов уу) их интеграл чип дээр хийгдсэн тул бидний ашиглаж байсан, хамгийн гайгүй гэгдэх Германы (БНАГУ) ширээний Зоемтрон электрон машинтай харьцуулахад олон функцтэй атлаа, овор хэмжээ бага, басхүү найдвартай ажиллагаа нь эрс өндөр байв. Бидэнд өгсөн схемийг үзэхэд тоон товчууд, дисплей их интеграл чип рүү шууд холбогдчихсон, бүх функц түүн дотор хийгддэг болох нь илт. Осолгүй тэжээл, генератор зэрэг нь чипийн гадна талд байв. Түүний хажууд Зоемтрон нь маш олон транзистор, диод дээр хийгдсэн, 10 гаруй кг жинтэй эд байсан. Энэ олон транзисторыг ийм жижиг чип оролсон нь тухайн үед миний сэтгэлд далд түгшүүр төрүүлж билээ. Ажиллагааны алгоритмын хувьд транзистор ч бай, чип ч бай зарчмын ялгаа байхгүй нь тодорхой. Тэр ч байтугай тэжээлийн системд 2 дахин хувиргалт хийсэн байсан нь бас нэгэн зүйлийг бодогдуулав. 220 В-ийг адаптераар тогтмол 12 В болгоод калькуляторт оруулсан хойноо дахин хувьсах гүйдэл болгож, түүнээ эргэж тогтмол хүчдэл болгож чипүүдийг тэжээж байсан нь санаанаас гараагүй хэвээр.

2004.10.31-нд Гантөмөрийн авсан зургууд

Песенка о медведях

Сл Л. Дербенев, муз А. Зацепин

Где-то на белом свете,
Там, где всегда мороз,
Трутся спиной медведи
О земную ось.
Мимо плывут столетья,
Спят подо льдом моря.
Трутся об ось медведи -
Вертится земля.

Ля - ля- ля,
Вертится быстрей Земля.

teachers

Д.Гомбосүрэн, Любовь Михайловна Семёнова,...,..., Дулмаа,.. ,.. , Шарав, Гомбожав 
Б.Лянхуа, З.Цэрэннадмид, З.Нэргүй, Д.Гомбодаш,.. ,З.Жавзан