APLF – Materials, Manufacturing & Technology (MM&T) - 2008

Naazexport, India

Нацагдоржийн ЭНХЦОГТ

Нацагдорж овогтой Энхцогт миний бие 1958 оны 12 дугаар сарын 20-нд Улаанбаатар хотноо Нацагдоржийн том хүү болон мэндэлсэн. Аав Нацагдорж, ээж Нина нар багш-сурган хүмүүжүүлэгч мэргэжилтэй. Аав Д.Нацагдорж МУИС-ийг физик-математикийн багш мэргэжлээр төгсөөд Улаанбаатар хотын багшийн сургуульд багш, хичээлийн эрхлэгч, захирал, СХУХ-нд эрдэм шинжилгээний ажилтан, Дүрслэх урлагийн дунд сургуульд хичээлийн эрхлэгчээр ажиллаж байгаад тэтгэвэртээ гарсан. 2003 онд насан өөд болсон. Ээж Ц.Нина Москвагийн Улсын Их Сургуулийг сэтгэл судлаач мэргэжлээр төгсөж ирээд УБДС-д сэтгэл судлалын багшаар тасралтгүй ажиллаж байгаад тэтгэвэртээ гарсан. Одоо “Энх-Орчлон” дээд сургуульд зөвлөх багшаар ажиллаж байна. Дүү Н.Энхтуяа БНСЧСУ-д сургууль төгссөн. ”Авьяас цогцолбор” сургууль, Соросын санд ажиллаж байсан. Одоо Боловсролын хамтын ажиллагааны нийгэмлэгт гүйцэтгэх захиралын албыг хашиж байна.

Жил орлоо

Bicyclist

Ахмад багш, спортын мастер Г.Дашганыг тодотгох зүйл олон. Залуу халуун насандаа дугуйн спорттой нөхөрлөж, спортын мастер болж явсан ч тууштай хичээллэсэнгүй. Харин өөрийн эзэмшсэн мэргэжил-математикийн багшийн ажлаа 40 гаруй жил хийжээ. Улсдаа тэргүүлэх III, XXIV сургуулийн захирлаар олон жил ажиллаж байсан тэрбээр оны өмнөхөн Монгол Улсын ерөнхийлөгчийн зарлигаар “Гавьяат багш” гэсэн эрхэм цол хүртсэн юм. Ингээд спортод элэгтэй захирал, дугуйн мастер түүнтэй хийсэн ярилцлагыг сонирхуулья. 
  
-Та манай уншигчдад өөрийгөө танилцуулна уу?
-Би 1940 онд Ховд аймгийн Мөнххайрхан сум, Цэнхэрийн голын хөвөөнд төрсөн. Бага, дунд сургууль, УБИС-ийг төгсөөд математикийн багш болсноос хойш 45 жил багшиллаа. Сүүлийн 30 гаруй жил сургуулийн захирлын ажил хийсэн. Хоёр жилийн өмнө тэтгэвэрт гарсан даа.

-Та залуудаа дугуйн спортоор муугүй амжилт гаргаж байсан. Анх энэ спорттой нөхөрлөсөн түүхээ бидэнд сонирхуулна уу? Тэр үед дугуй, хэрэглэл материал хэр элбэг байсан бол?
-19 настайдаа хотод анх ирэхдээ бөхөөр жаахан оролддог байсан. Тэр үед I сургуулийн биеийн тамирын багш Дондог гэж хүн намайг дугуйгаар хичээллэхийг зөвлөсөн юм. Гэтэл надад дугуй байдаггүй. Яг тэр үед хятадууд манайхаас хөөгдөж гарсан үе таараад  нэг хятадын дугуйг авсан. Ингээд “Соёл” нийгэмлэгт данстай дугуйчин болсон. Хичээллэж эхлээд жил хүрэхгүй хугацааны дараа МБАТС-д ороод мөнгөн медаль авчихлаа. Түүндээ урамшаад дугуйн спортоор  тууштай хичээллэх болсон доо. Амжилт гаргаад эхлэхэд нийгэмлэгээс уралдааны шинэ дугуй өгсөн юм. Цэдэв, Буудай, Төрболд гээд хэдэн мастертай нэг баг болон уралдаж байлаа. 1965 онд спортын мастер болсон. УАШТ-ий 100 км-т нэг цаг хориод минут явж мастерийн болзол биелүүлсэн санагдана. Тэр үеийн тэмцээнд дор хаяж 60-70 дугуйчин орно. Зам дээрээ багтахгүй юм болно шүү дээ.  Нураанд хүртэл ордог байлаа. Нийгэмлэгээ төлөөлж 4-6 тамирчин ороход цаана нь өчнөөн залуу орж чадахгүй хоцорно. Ингээд бодохоор тэр үед дугуйн спорт манайд эрчтэй хөгжиж байж.

-Жилдээ хичнээн тэмцээн зохиогддог байв? Цуглуулсан медаль олон биз?
-Улс, хотын АШТ-ээс гадна нийгэмлэг бүр өөрийн нэрэмжит нээлттэй тэмцээнээ явуулна.  Цөөхөн ч гэсэн гадагшаа тэмцээнд явчихна. Гаднаас хүртэл тамирчид их ирдэг байсан. Миний хувьд 10 гаруй жил тогтвортой уралдсан. Хамгийн сүүлд V спартакиадаас мөнгөн медаль аваад дугуйгаа орхисон доо. Би мэргэжлээрээ ажиллаж, тэмцээн болохоор л ирж уралдчихаад явдаг байсан болохоор шигшээ багт хичээллэх боломж бүрдээгүй юм. Зөвхөн дугуйн спортдоо бүхнээ  зориулсан бол гайгүй амжилт үзүүлэх байсан гэж боддог. Улс, хот, нэрэмжит тэмцээнээс авсан медаль нэлээд бий.

-Дугуйнаас бусад спортод хоосонгүй биз?
-Сагс, волейболоор зэрэг биелүүлж байсан. Цана, тэшүүрээр гулгах дуртай. Мөн шатар нүүчихнэ. Би өдий насалтлаа эрч хүчтэй ажиллаж, өвчин ороож байгаагүйээ спортын ач гэж боддог юм. Тиймээс шавь нараа спортоор хичээллэхэд их дэмжинэ. III, XXIV сургуулийн захирал байхдаа волейбол, шатрын өдөр өнжүүлэх анги нээсэн нь одоо ч ажиллаж байна. Миний үед сурч байсан хүүхэд одоо багш хийгээд явж байх жишээтэй. Өөрөө сонирхолтой болохоор уралдаан тэмцээнийг чадах чинээгээрээ спонсорлож байлаа. Сургууль дээр тэмцээн болоход багш нарын баг бүрдүүлээд өөрөө дотор нь ороод тоглочихдог байсан. Багш нарыг ажилд авахдаа хүртэл спортод хэр авьяас, сонирхолтойг нь харна.

-Та ямар сургуулиудад багшилж байв?
-Анх I сургуульд 12 жил багшилсан. Дараа нь III сургуульд 12 жил ажиллахдаа сүүлийн долоон жилд нь захирал хийсэн. Сүүлд XXIV сургуулийн захирлыг 15 жил хийгээд 2005 онд тэтгэвэрт гарсан даа.

-Та одоо юу хийж байна?
-Гэртээ зүгээр сууж чадахгүй юм. Өөрийн мэргэжлээрээ математикийн сурах бичиг хийж байгаа. Мөн хувийн дээд сургуульд цөөн цагаар багшилна. Уг нь хичээл зааж өгөөч гэсэн хүсэлт их ирдэг юм. Даанч тэр болгонд хүрч чадахгүй юм.

-Хүүхдүүд чинь таны аль авьяасыг өвлөж авсан бэ?
-Би таван хүүхэдтэй. Дөрөв нь багш хийж байна. Хоёр эрэгтэй нь спортод дөртэй. Сагс, волейбол сайн тоглоно шүү. Манай гэр бүлийн хүн монгол хэлний багш мэргэжилтэй. Одоо бид хоёр зээ хүүгээ харах ажилтай сууж байна.

-Одоо завтай үедээ дугуйн тэмцээн үздэг үү?
-Дугуйн УАШТ-ийг зав гаргаж очиж үзнэ. Даанч одоогийн тэмцээн дэндүү чамлалттай санагддаг юм. Нэг үе зах зээл гээд бүх спорт уналтад ороод одоо сэргэж байна. Гэхдээ дугуй олигтой дээшлэхгүй байгаа юм шиг. Багш, дасгалжуулагчид нь үзэл бодлоо нийлүүлж, хоорондоо эвтэй байж чаддаггүй юм болов уу. Үүнээс болж тамирчид хохирно шүү дээ. Уг нь дугуй Монголд хөгжих боломжтой спорт. Төр засгаас зарим спортоо хэт дэмжээд бусдыг нь анхаарахгүй байна гэж би хувьдаа боддог.

Г.Дашган: Дугуйн спортод бүхнээ зориулсан бол... Г.Баярсайхан

Wenzhou International Leather, Shoe Material & Shoe Machinery Fair

Гантөмөр Эрдэнэчимэгийн охины хурим

Компанийн ерөнхий захирал Ч.Энхтуул

Эрхэмсэг хүндэт хэрэглэгч таныг Xoc A3 XXK-ийн Веб сайтад нэвтэрч манай компанийн үйл ажиллагаа болон үйлдвэрлэж буй бүтээгдэхүүний загвартай танилцсан явдалд гүнээ талархаж байна.

Бидний эрхэм зорилго бол хэрэглэгч хаан гэсэн уриа юм.

Та бидний хамтын ажиллагаа үйлдвэрлэгч бидэнд ажлын амжилт, хэрэглэгч танд сэтгэлийн ханамж авчрахыг ерөөж байна.

Цаашид Монголд үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүнээ дэмжин хөгжүүлэхийн төлөө нэгдэн ажиллана гэдэгт итгэж байна.

Xoc A3 XXKомпаний ерөнхий захирал

Ч.Энхтуул

Компанийн ерөнхий захирал Ч.Энхтуул

ЗХУ-д 1988 онд гутлын инженер технологич мэргэжлээр төгссөн. 1988-1990 ониудад Гутал ХК-д оёдлын цехийн технологич, 1990-1997 ониудад Италийн тоног төхөөрөмжөөр баригдсан үйлдвэрийн технологич, 1993 онд Итали улсын гутлын үйлдвэрт технологичоор ажиллаж байсан. 1997-2004 ониудад Синоуос ХХК-ийн менежер, 2005 оноос Хос АЗ ХХК-ийн захирал.

Монгол, Итали, Орос гутлын үйлдвэрт ажиллаж байсан гутлын үйлдвэрийн технологийн талаар өндөр туршлагатай.

Зах зээлийн эдийн засаг удирдлагын 1 жилийн сургууль төгссөн. Орос, англи, итали хэлний зохих мэдлэгтэй.

Намжаа ЗОРИГТ

• 1959 онд төрсөн
• 1976 Улаанбаатар хотын 1-р дунд сургуулийн тооны анги төгссөн
• 1981 онд Чехословак улсын Техникийн дээд сургуулийг гутлын загвар зохион бүтээгч инженерээр төгссөн.
• 1981-1998 онуудад Гутал ХК-д (хуучнаар гутлын үйлдвэрт) ажиллаж байх хугацаандаа
  • 1981-1984 гутлын загвар зохион бүтээгч
  • 1990-1991 Чех улсын Свит концернийн гутлын үйлдвэрт загвар зохион бүтээгч
  • 1991-1997 Итал улсын тусламжаар баригдсан гутлын үйлдвэрийн захирал
• 1997-2004 Синоуос ХХК-ийн захирал
• 2005-Хос АЗ ХХК-ийн ерөнхий менежер

Итал, Чех, Орос, Болгар, Энэтхэг улсад гутлын загвар зохион бүтээгчээр ажиллаж байсан загвар зохиох туршлагатай

Чех, англи, орос хэлний зохих мэдлэгтэй.

Компьютерын (CAD) мэдлэгтэй.

Сар шинийн мэнд дэвшүүлье!

XIII зууны эхээр буюу 1206 онд Тэмүүжин их Монгол Улсыг байгуулаад гуравдугаар жарны хөхөгчин үхэр жилийн өвлийн адаг сарын эцэс улаан барс жилийн хаврын тэргүүн сарын шинэдээр дорно дахины нийтлэг ёсыг дагаж cap шинийг анх тэмдэглэсэн түүхтэй юм билээ. Эзэн богд Чингис анхны Цагаан сараар гавьяа байгуулсан 88 хүнийг алдаршуулан шагнаж, зарим буруутанд өршөөл үзүүлэх зарлиг буулгажээ.

Бас 1216 онд буулгасан нэг зарлигтаа 80 наснаас дээшихэд гурван хувь, 90 наснаас дээшихэд дөрвөн хувь, 100 наснаас дээшихэд таван хувиар шагнах хийгээд 110-аас дээш настанг надад бараалхуул, 120-иос дээш настан байваас "Улсын их өтгөс" өргөмжлөл хүртээж мөн надад бараалхуул, үүнээс өндөр настан байваас сүйх тэргэнд суулган ирүүл, тэдэнд шагнал хүртээ хэмээжээ.
Тэгээд тэдний шагналд улсын сан хөмрөгөөс алт мянган лан, цагаан мөнгө түмэн лан, зотон даавуу арван түмэн ам хэсгийг гаргаж хишиг хүртээсэн гэж "Монгол ёс заншлын их тайлбар толь"-д тэмдэглэсэн нь бий.
Энэ үеэс монголчууд cap шинийг өргөн дэлгэр тэмдэглэж, өтгөс буурлаа хүндэтгэн, тухайн жилдээ элбэг хангалуун, сэтгэл төвшин байхын бэлгэдэл-төрт ёсны их баяр болгон ёсчилдог болсон юм.

Ирж буй гахай жилийн өнгө ямар байх вэ?
Эрдэмтэн мэргэд, зурхайчдын үзэж буйгаар "Аливаа зүйлд эерэг, тааламжтай, хүн бүхний санаа бодол хэрэгжиж, шинжлэх ухааны салбарт ихийг эрэлхийлэх хийгээд ертөнцийн хүмүүс урьд өмнөхөөс илүүтэй аз жаргал, баяр хөөрөөр дүүрэн байх төлөвтэй" ажээ.
Мөн гэр бүл, улс орны эдийн засаг бэхжиж, эд баялаг арвин, ашиг орлого өндөртэй байх гэж онцолсон бий. Гандан соёотой гахай хэзээд эд юм хурааж байдгийн адил хүмүүс эд хөрөнгийн гачигдалд бага нэрвэгдэж, төлөвлөсөн бодсоноо хэрэгжүүлж, бизнесээ өргөжүүлэхэд нэн таатай байх бололтой.

Харин гахай жил элдэв мөргөлдөөн, хүчирхийлэл гардаг гэдгийг мартаж болохгүй. Мэргэдийн зөгнөл таамаглалаар бол хэтэрхий хар бараан, айдас төрүүлэхүйц байдал байгаа боловч тэд төөрөлдөж алдсан байгаасай гэж залбирч байна. 2007 онд зүүн Азид гарч болзошгүй байгалийн гамшиг, манай хөрш улс орнуудын харилцаа, бүс нутгийн болон дэлхийн олон улсын хүрээнд гарч болзошгүй, тааламжгүй явдлын талаар зарим зөнчдийн зөгнөл, таамаглал зүй ёсоор сэрэмжлүүлж байна. Зөнчид 2007 онд гарч болзошгүй сайн сайхнаасаа илүүтэй, олныг цочоон сэрэмжлүүлсэн осол гэмтлийг илүүтэй таамагласныг мартах ёсгүйг сануулах нь зүйтэй.

Хамгийг номхотгогч гал гахай жилдээ элгээрээ энх амгалан, төрлөөрөө түвшин амгалан байхын ерөөлийг дэвшүүлж байна. Сар шинэдээ сайхан шинэлээрэй.

Жил ороод дууслаа.

2006.07.26-нд Гантөмөрийн авсан зургууд

Сургуулиараа бид бахархдаг

Чингэлтэй дүүргийн гадаад хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалттай 23 дугаар сургууль шинэ оны босгон дээр “Өвлийн хараацай 2005” наадмын “Оны шилдэг сургууль” хэмээх өргөмжлөлийг хүртсэн юм. Тус хамт олон Чингэлтэй дүүргийн тэргүүний сургууль, түүнчлэн БСШУЯ, Монголын сурагчдын холбооноос тодруулсан “Хүүхдэд ээлтэй оны шилдэг сургууль” болсон юм.
23 дугаар сургуульд Улаанбаатарт цорын ганцад тооцогдох геометрийн кабинет бий. Тус кабинетийн эрхлэгч, хотын математикийн багш нарын олимпиадын долоон удаагийн аварга, ардын гэгээрлын тэргүүний ажилтан, математикийн багш А.Доржпалам “Би энэ сургуульд 1991 оноос хойш 14 дэх жилдээ багшилж байна. Улсад 24 жил ажилласан. Математикийн сургалтыг хариуцан ажиллаж байгаа. Энэ хугацаанд манай 23 дугаар сургуулиас олон сайхан шавь нар төрсөн. Манай сургууль математикийн олимпиадад нэгдүгээр сургууль, 11 дүгээр сургуулийн дараа дөрвөн жил дараалан хотод гуравдугаар байр эзэлж байсан. Энэ бол том амжилт гэж бодож байна. Би сургуулиараа бахархдаг. 23 дугаар сургуулийн багш гэж хэлэхдээ би бардам байдаг.
Англи хэлний 10б ангийн сурагч Б.Батсоёмбо:

-Би сургуульдаа анх бэлтгэл ангиасаа л ирсэн. Манай сургуулийн бусдаас ялгаатай нэг зүйл нь элсэгчдээсээ шалгалт авдаг. Хамгийн өндөр потенциальтай хүүхдүүд л манай сургуульд ордог байх гэж би боддог. Манай сургууль урлаг спортын арга хэмжээ байнга зохион байгуулдаг. Саяхан манай анги сургуулийнхаа сагс, волейболын аварга болсон. Англи хэлний олимпиадад би амжилттай оролцож байсан. Чингэлтэй дүүргийн олимпиадын алт, “Гурван тамир” сургуулийн нэрэмжит олимпиадын мөнгө, “Ундрах” сургуулийн олимпиадын мөнгөн медальтай.

мэдээллийн эх сурвалж: Өнөөдөр сонин 2006.01.05

2005-12-05,08

Польшид хуучин коммунистууд ялагдахыг харлаа

Шинээр сэргэн байгуулагдаад удаагүй, энэ зун 65 дугаар тойргийн нөхөн сонгуульд оролцсон МСДН удахгүй нэрээ солих нь, тус намыг "Эрүүл нийгэм-Иргэний хөдөлгөөн"-ийнхэн болон Ардчилсан намын хэсэг нөхөд сонирхож эхэлсэн зэрэг талаар тус намын дарга А.Ганбаатартай ярилцлаа. -Танай нам саяхан байгуулагдсан боловч нэрээ солих дээрээ яагаад тулах болов? -Манай нам нөхөн сонгуульд оролцлоо, нам байгуулагдаад хэдэн сар боллоо. Энэ хооронд өнгөрсөн үйл явц, практик байдал юу харуулж байна вэ гэхээр МСДН гэсэн нэр хүндийг олон түмнээс эргэж авах, итгэл сэтгэлийг татахад хүндрэлтэй байна гэдэг нь харагдлаа. Энэ нь одоо Ардчилсан намд байгаа хуучин МСДН-ын удирдлагын хийж буй үйлдэл, явуулж буй үйл ажиллагаатай холбоотойгоор биднийг намын нэрээ өөрчлөхөд хүргэж байна. Тэгээд ч орчин үеийн социал демократуудын гол уриа нь эрх чөлөө болоод байна. Эрх чөлөө нь угаасаа хүн төрөлхтөнд заяагдмал зүйл. Намын Улс төрийн зөвлөл дээр "Эрх чөлөө"-ний нам гэдэг нэр ихэд яригдаж таашаагдаж байгаа. Одоо нэрийн талаар намын гишүүдийн дунд хэлэлцүүллэг өрнүүлээд байна. Арваннэгдүгээр сард болох намын Их хурлаар эцэслэн шийднэ. -Танай намыг сүүлийн үед "Эрүүл нийгэм-Иргэний хөдөлгөөн"-ийнхэн болон Ардчилсан намын хэсэг нөхөд сонирхоод байгаа гэсэн. Гэтэл хөдөлгөөнийхэн тусдаа улс төрийн шинэ нам болох гээд байгаа... -"Эрүүл нийгэм-Иргэний хөдөлгөөн"-ийнхнийг би шинэ үеийн генерацийн төлөөлөгч хүмүүс гэж ойлгоод байгаа. Монгол Улсад өрнөсөн ардчиллын 15 жилийн дотор шинэ хүмүүс бэлтгэгдэн гарч ирэх хугацаа болсон, бэлтгэгдчихсэн байх ёстой. Тиймээс бид хөдөлгөөнийхэнтэй хамтарч ажиллаж байсан, хамтарч ажиллах ч болно. Ер нь ойрын ирээдүйд, 1990 оноос хойш ардчиллыг төлөвшихөд зүтгэж яваа хүмүүсээс ардчиллаа аварч хамгаалъя гэсэн хэсэг, шинээр гарч ирж буй залуустай Монголын улс төрийг өөрчлөх хүслээр холбогдоно гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Энэ хэсэг ойрын хугацаанд Монголын улс төрийг тодорхойлох гол хүч болж чадна гэдэгт итгэж байна. -Өнөөдрийн улс төрийн үйл явц, ялангуяа МАХН-д өрнөөд буй хэл хөдөлгөөний талаар та юу хэлэх вэ? -Өнөөдөр МАХН нам биш болж. Нам дамнасан мафи шинжтэй бүлэглэл бий болсон. Үүнийг нам дотор нь байгаа хүмүүс нь илүүтэй олж харах нь мэдээж. Тиймээс МАХН-ын гишүүд бухимдаад байгааг би сайн ойлгож байна. Монгол Улс цаашид хөгжье гэвэл намууд нь намаараа, улс төр нь улс төрөөрөө, хуулиар тогтоогдсон тэр зарчимдаа тулгуурлаад явах ёстой. Монголд өнөөдөр энэ бүтэц нь нурчихаад байна. Ийм байдлаар явбал УИХ ч юу ч биш болж мэдэх нь. -Саяхан Польшид "Эв санааны нэгдэл"-ийн ой болж та болон Э.Бат-Үүл, Да. Ганболд, Баабар нар уригдсан гэсэн. Тэнд юу болов? Мөн энэ ням гаригт болж өнгөрсөн Польш дахь парламентын сонгуулийн талаар санал бодлоо хэлнэ үү? -Польш дахь сонгуулиар "Эв санааны нэгдэл хөдөлгөөн"-ий суурин дээр байгуулагдсан "Хууль ба шударга ёс" нам 28, "Йргэний платформ" нам 24 хувийн ялалт авлаа. Харин сүүлийн найман жил төрийн эрх барьсан "Зүүний хүчний холбоо" 11 хувийн санал авч үнэмлэхүй ялагдлаа. Энэ нь хуучин коммунист намын суурин дээр байгуулагдсан, манайхаар бол МАХН юм даа. Ардчилсан "Эв санааны нэгдэл"-ээс янз бүрийн бүлэглэлүүд урваж хуучин коммунистуудтай нийлэн "Зүүний хүчний холбоо" байгуулж эрх барин яг манай өнөөгийн төр, засгийн хэсэг нөхөд шиг сайдын суудал хуваалцан өөрсдийгөө гутаан эцэст нь олон түмэн анхнаасаэ зарчимч шударга явсан хэсэгт ялалт өглөө. Яагаад би үүнийг өгүүлэх болов гэвэл 1990 оноос хойшхи Польш, Монголын сонгуулийн түүх үйл явц төстэй явагдаж ирсэн. "Эв санааны нэгдэл" нэг хэсэг эрх барьсан, дараа нь хоорондоо хагарч бутрах үеэр энэ хооронд хуучин коммунистууд хүчээ авч засгийн эрхэнд гарч ирээд дараа нь тэд бараг ялагдсан боловч ардчиллаас урвагчид нийлж сандал ширээгээ хуваах замаар дахин эрх барих болсон юм.

---

Б.БОЛД (өдрийн сонин 2005-09-28 233, 234)

Монголд Компьютер үүсэж хөгжсөн түүх

Сургууль төгсөн ирсний дараахан санагдана. 1978 оны тавдугаар сард Японы мэргэжилтэн Кимура сан Монголд калькуляторын засварын сургалт явуулах болов. Сургалтыг хаана явуулах нь Статистикийн төв газрын удирдлагын хувьд багагүй асуудал болж, эцэст нь Анагаахын техникумын байранд хичээллэж билээ. Тэр үед хөрөнгөтөн орны, тэр дундаа милитарист Японы мэргэжилтэнг төрийн байгууллагын байранд оруулбал ямар нэгэн нууц алдаж мэднэ хэмээн сэрэмжилж, дарга, цэрэггүй ялд унахаас эмээсэн хэрэг. Уг сургалтад манай инженер-электроникч залуус хамрагдсан юм. Тэр үед намайг Шарга морьтод байгууллагын зуслангийн байшинг бариулахаар явуулсан байлаа. Шарга морьтоос ирснийхээ дараа сонирхвол японы калькуляторууд (эдгээр калькуляторуудыг Говь комбинатын адил Япон улс дайны төлбөрийн нэг хэсэг болгож өгсөн гэж зарим нь ярьж байсан санагдана. Гэвч ямар нэгэн баримт олж хараагүй. Хэрэв энэ үнэн бол үүнийг нийтийн хүртээл болгох хэрэгтэй болов уу) их интеграл чип дээр хийгдсэн тул бидний ашиглаж байсан, хамгийн гайгүй гэгдэх Германы (БНАГУ) ширээний Зоемтрон электрон машинтай харьцуулахад олон функцтэй атлаа, овор хэмжээ бага, басхүү найдвартай ажиллагаа нь эрс өндөр байв. Бидэнд өгсөн схемийг үзэхэд тоон товчууд, дисплей их интеграл чип рүү шууд холбогдчихсон, бүх функц түүн дотор хийгддэг болох нь илт. Осолгүй тэжээл, генератор зэрэг нь чипийн гадна талд байв. Түүний хажууд Зоемтрон нь маш олон транзистор, диод дээр хийгдсэн, 10 гаруй кг жинтэй эд байсан. Энэ олон транзисторыг ийм жижиг чип оролсон нь тухайн үед миний сэтгэлд далд түгшүүр төрүүлж билээ. Ажиллагааны алгоритмын хувьд транзистор ч бай, чип ч бай зарчмын ялгаа байхгүй нь тодорхой. Тэр ч байтугай тэжээлийн системд 2 дахин хувиргалт хийсэн байсан нь бас нэгэн зүйлийг бодогдуулав. 220 В-ийг адаптераар тогтмол 12 В болгоод калькуляторт оруулсан хойноо дахин хувьсах гүйдэл болгож, түүнээ эргэж тогтмол хүчдэл болгож чипүүдийг тэжээж байсан нь санаанаас гараагүй хэвээр.

2004.10.31-нд Гантөмөрийн авсан зургууд

Песенка о медведях

Сл Л. Дербенев, муз А. Зацепин

Где-то на белом свете,
Там, где всегда мороз,
Трутся спиной медведи
О земную ось.
Мимо плывут столетья,
Спят подо льдом моря.
Трутся об ось медведи -
Вертится земля.

Ля - ля- ля,
Вертится быстрей Земля.

teachers

Д.Гомбосүрэн, Любовь Михайловна Семёнова,...,..., Дулмаа,.. ,.. , Шарав, Гомбожав 
Б.Лянхуа, З.Цэрэннадмид, З.Нэргүй, Д.Гомбодаш,.. ,З.Жавзан